Geri Git   ForumSahane.com | Genel Forum Sitesi | Kültür ve Bilgi Forumu > Forum Sahane < SANAT ALANI > > Müzik Dünyası > Müzik Bilgileri


Caz Müziği


User Tag List

Yeni konu oluştur  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Görüntüleme stilleri
Alt 30 Ocak 2021, 21:45   #1
Forum Ekibi

 
Firuzende ✮ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Kaydolma Tarihi: 11 Ekim 2020
Mesajlar: 5,533
Konular: 3172
Mentioned: 2 Post(s)
Tagged: 0 Thread(s)
Standart Caz Müziği

Caz Müziği





İcrası üstün yetenek isteyen bir müzik türü olan Caz’da, çok bilinen akorların (akor: uyumlu notaların bir arada çalınması) yanı sıra özel akorlar da kullanılır. Alışılmadık olan bu akorlar kulakta ekzotik tatlar bırakır. Caz müziği, besteye olduğu kadar doğaçlamaya da dayalıdır, hatta çoğu zaman doğaçlama bestenin önüne geçer.

Karmaşık bir müzik olan Caz’ın, buna rağmen dinlemesi kolaydır. Bu müzik türünde müzisyenlerin bireysel yetenek ve becerileri ön plana çıkar. Ayrıca, Caz müziği belli kalıplara bağlı kalmaz, melodisi ve ritmi, icra sırasında değişebilir.

Miles Davis’in, aşırı hızlı çalınan Bebop tarzına karşıt olarak ortaya attığı daha sakin bir caz türü olan “Cool Caz”ın bir örneği:

Caz’ın birçok dalı vardır. Dinamik yapısı sayesinde sürekli türlere ve akımlara bölünür. Belli kalıplara indirgenemez; bu enerjik ve karmaşık yapısına karşın, Caz’da bir havailik ve uçuculuk hissi vardır.

Caz Müziği, klasik müzik armoni teorisine (seslerin uyumunu inceleyen bilim dalı) dayanmasına rağmen, sonuçta kendi armonisini oluşturmuştur. Dissonansa (birbiriyle uyumsuz sesler) ve atonaliteye (makam dışı notaların kullanılması) izin veren bir yapısı vardır.

Uyuşumsuz, beklenmedik, şaşırtıcı olan armonik ve melodik alt yapısı ile ancak üstün müzik yeteneğine sahip müzisyenlerin icra edebildiği bir müzik türü olmuştur.

Caz, klasik müziktir. Amerikan klasiği diye anılır; ama onda klasik müziğin kuralcı yapısından eser yoktur. İcra yeteneğine ve doğaçlamaya dayalı olduğundan akademilerde öğretilemez. Ancak kanlı canlı bireylerin elinde yaşar; nota sayfalarına hapsedilmez.

Caz’ın başlangıcı tek bir noktadan olmadığı gibi, tek bir kıtada ya da tek bir insan tarafından da başlatılmış değildir. Onun kökeninin daha çok Güney Afrika zenci müziğine dayandığı söylenir. Öte yandan, cazın kaynakları pek çoktur.

Bunlar arasında Amerikan köle türküleri olan Blues’lar, zencilerin koro ve iş müziği olan Ragtime, zenci kilise müziği, askeri bando müziği ve klasik müzik sayılabilir. Sonraları bunlara dünya müziği ve etnik müzik de eklenmeye başlamıştır

Caz sürekli kendini yenileyen ele avuca sığmaz bir müzik tarzı olduğu için, gelişmesi halen sürmektedir. Caza sürekli olarak yeni enstrümanlar, yeni icra teknikleri, yeni akorlar katılır. Yine de kendine özgü belirgin rengi, tadı ve şakacı yapısı pek fazla değişmez.

Dinleyicide genellikle uyandırdığı duygu, yaşama sevinci, dans etme isteği, neşe ve hareketliliktir. En hüzünlü caz parçalarında bile bir espri, şaşırtmaca ve havailik hissedilebilir.

Caz müziğinde en sık kullanılan enstrümanlar nefesli çalgılar, vurmalı çalgılar, piyano ve gitardır. Ama askeri bandolarda kullanılan çalgılar Caz’ın omurgasını oluşturur.

Vokal (insan sesi) de Caz’da ana enstrumanlarlardan biridir. Koro pek kullanılmaz. Caz icrası, müzisyenlerin birlikte çalmaları, peşinden bir müzisyenin soloya (yalnız çalma) geçmesi, sonra tekrar birlikte çalmaları şeklinde icra edilir. Bir müzisyen solo çalmaya başlayınca diğerleri genellikle geri plana çekilir ve akor basmakla, ya da solo çalan müzisyene alt yapı oluşturmakla yetinirler.

Buna rağmen caz bir solo müziği olmaktan ziyade bir topluluk müziğidir. İcra sırasında müzisyenlerden biri melodinin ritim ve akışını değiştirebilir. Diğer müzisyenler ona kolaylıkla uyum sağlarlar. İcra sırasında yüz ifadeleri ve gülümsemeleriyle solocunun başlattığı temayı anladıklarını belirtirler.

Zaten Caz’da orkestra şefi yoktur; müzisyenler arasında uyum, müzisyenlerin bakışları ve baş hareketleriyle sağlanır. Doğaçlama esnasında temadan (müziğin ana fikri, ana melodisi) uzaklaşma ve çeşitlilik arayışına karşın, belli noktalarda ana temaya geri dönülür. Caz hem bir topluluk müziği aynı zamanda da bireysel müziktir. Ancak iyi bir icra için müzisyenler birbirine denk yetenekte olmalıdır.

Caz, bu havai ve değişken yapısı ile alışkın olmayan kulaklara ilk başta anlaşılmaz gelebilir. Hatta bu müziği kakafoni (uyumsuz sesler yığını, müzik kelimesinin zıt anlamlısı) gibi değerlendirmesine bile neden olabilir. Ancak belli bir kulak alışkanlığı geliştikten sonra, genellikle dinleyicilerin sevdiği bir müzik türüne dönüşür.

Caz, Amerika’da başlamış olmasına karşın, İkinci Dünya savaşından sonra Avrupa ve daha sonra da tüm dünyaya yayılarak, evrensel bir müzik tarzına dönüşmüştür. Etnik müzik yapan marjinal müzisyenler, yerel müzikleri ile Caz’ı harmanlayarak ortaya çok güzel eserler çıkarmışlardır.

Bizde de Caz’ın temsilcisi olarak ilk akla gelen isimlerden biri Okay Temiz’dir.


Sinan İpek

Firuzende ✮ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 30 Ocak 2021, 21:46   #2
Forum Ekibi

 
Firuzende ✮ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Kaydolma Tarihi: 11 Ekim 2020
Mesajlar: 5,533
Konular: 3172
Mentioned: 2 Post(s)
Tagged: 0 Thread(s)
Standart Yanıt: Caz Müziği


Firuzende ✮ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 14 Nisan 2021, 02:42   #3
Forum Ekibi

 
Firuzende ✮ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Kaydolma Tarihi: 11 Ekim 2020
Mesajlar: 5,533
Konular: 3172
Mentioned: 2 Post(s)
Tagged: 0 Thread(s)
Standart Yanıt: Caz Müziği



Caz müzisyeni Louis Armstrong


Caz, ilk kez ABD'nin güney eyaletlerinde, 1900'lerin başında gelişmeye başlamış bir müzik türüdür. Caz müziği, mavi notalar, senkop, swing, çoklu ritim, atışma, ve doğaçlama tekniklerini kullanır; Afrikalı-Amerikalı ve Batı müziği tekniklerinin harmanlanmasıdır. Bu müziğin dünya ile tanışması ise 1917 yılında Dixieland Jazz Band'in ilk plaklarının piyasaya çıkmasıyla olmuştur. 1920 ile 1930'larda popülerliğinin artmasıyla başta ABD olmak üzere tüm dünya genelinde Caz Çağı yaşanmıştır. Caz yalnızca geçmişte değil, bugün dahi çok sevilen ve ünü gün geçtikçe artan müzik türlerinden biridir.

Caz müziği yirminci yüzyıl başlarında keşfedildiği topraklar olan ABD'den çıkıp dünyaya yayılma sürecinde ve günümüze gelene kadar birçok alt türe (New Orleans, Swing, Kansas, Çingene cazı, bebop, cool, avangart, serbest caz, Latin caz, soul, füzyon, caz rock, smooth, caz funk, etno caz, asit caz) ayrılmış ve sayısız müzik türü ve geleneğiyle etkileşime girmiştir.

Köken

Cazın kökeni Eski Afrika - ruhani törenler, blues ve ragtime - ve batı dünyası geleneklerinden - Avrupa ordu bandoları- gelir. 19. yüzyıl'ın başında oluşmasından sonra caz stilleri yayılmaya, müzik akımlarını etkilemeye başlamıştır. Caz kelimesinin kökeninin o dönemin argosundan geldiği düşünülmektedir. Önerilen anlamlar enerjik, ruhani ve titreşimlidir.

Cazın ilk yıllarında en çok beslendiği akım blues'dur. Blues, Amerika'ya gelen köle Afrikalıların halk müziğidir. Caz da Afrika'daki geleneksel müzikten kaynaklanmıştır. Bu nedenle caz, pek çok caz müzisyeni için Güney Afrikalıların icat ettiği bir müziktir.

Caz müziği 1880′lerde New Orleans'ta gelişmeye başladı ve 1920′lerin başında New York, Los Angeles ve Chicago'da yapılan kayıtlarla son şeklini aldı.

Ordu bandolarının müzik aletleri caz müziğinin en önemli enstrumanları olmaya başlamıştır: nefesliler, üflemeliler ve vurmalı gitarlar. Geneli alaylı olan zenci müzisyenler, kendi ufak gruplarını kurmaya başlamış, gezici olan ve cenazelerde çalan bu gruplar, müziğin kısa sürede çok sayıda kişiye ulaşmasını sağlamıştır.

Savaş sonrasında açılan siyahlara özel okullar ve sivil topluluklar daha fazla eğitimli müzisyen yetişmesine olanak sağlamıştır. Lorenzo Tio ve Scott Crabbe klasik Avrupa müzik eğitiminden geçen ilk caz müzisyenlerindendir. Eğitilmiş yetenekler, ürettiklerinin daha uzun ömürlü olmalarını sağlamış ve doğaçlama müziklerine katkıda bulunmuştur.

Cazın gelişimi

Ragtime: Bunun başlangıcı, siyahilerin, çeşitli törenlerde söyledikleri eski şarkılardır. Parçayı, ritmik bir şekilde ayrı ayrı ve birçok sesin meydana getirdiği ses dizisi takip eder. Cazın 1917 yılına kadar sürmüş olan bu devresinde yetişen musikişinasların en ünlüsü Jelly Roll Morton'dır. Bu devrede çalınan parçalardan günümüze tek bir plâk bile kalmamıştır.
Blues: Amerikalı siyahilerin çalışma sırasında söyledikleri halk şarkılarından oluşan blues, cazı meydana getiren en önemli unsurdur. İfade muhtevası bakımından siyahilerin iç sıkıntısını, hüznünü ifade eder.

Hot Caz: Cazın perdeye ve sahneye geçmesinden sonra gelişen melodilerle meydana gelmiştir. Bu gelişmede herkes kendi stilinde bir solo yapar.
Cuse: Hot Caz'ın devamı ve daha olgunlaşmışıdır. Bu gelişimle cazın karakteri kesin olarak belli olmuş, caz bütün yönleriyle olgunlaşmış ve tamamlanmış bir müzik haline gelmiştir. Bütün bu gelişim içinde özellikle klasik müzik parçalarının caz müziğine uydurulması ön planda yer alır. Bu çağda, Louis Armstrong, Coleman Hawkins, Lester Young, Roy Eldridge, Glenn Miller gibi büyük caz sanatçıları yetişmiştir.

Cazda ölçü dört zamanlıdır. Dört zamanlı ölçünün zayıf zaman denilen ikinci ve dördüncü vuruşlarının vurgulanmış ve temponun dinleyenlere dans etme arzusu verecek şekilde hafiflik ve rahatlıkla yaşatılması cazın başlıca özelliğidir. Caz, armoni bakımından da müziğin doğasını beslemiş ve klasik armoniden ayrı bir armoni şekli geliştirilmiştir.

Bir caz topluluğu, çalgılar bakımından melodi (ezgi) ve ritim (dizem) olmak üzere iki bölüme ayrılır. Ezgi bölümünde trompet, trombon, klarnet, saksofon, gibi nefesli çalgıları; dizem bölümünde piyano, kontrbas, gitar ve davul vardır. Keman, flüt, akordiyon, mandolin gibi çalgılar ya az kullanılır ya da hiç kullanılmaz. Caz müzik topluluklarında genelde saksofon, trompet, klarnet, trombon, piyano, kontrbas, gitar gibi çalgılar kullanılır. İnsan sesi ön plandadır. Bestelenmiş şekliyle seslendirilmiş olmasının yanı sıra genellikle doğaçlama olarak çalınması en büyük özelliğidir.



Duke Ellington piyanoda, Münih 1973


Doğaçlama

Caz müziğini tanımlamak güçtür, ama olası tanımları arasında genel kabul gören, önemli bir öğesinin doğaçlama olduğudur. Doğaçlamanın kökenleri yine Afrika'ya dayanmaktadır. Özellikle blues'da sık rastlanan atışma, tek başına doğaçlamadır.

Doğaçlamanın formu zamanla değişmiştir. İlk zamanlarda sadece atışma iken, daha sonra sözlere ve nihayetinde melodiye yerleşmiştir. Dixieland cazında, müzisyenler sırayla melodiler çalarak, bir şekilde atışmaktadırlar. Daha sonra oluşan klasik caz formunda ise müzisyenler belirli bir melodiye bağlı kalarak doğaçlama yapmaktadır. Bu nedenle caza sürekli yeni bir yorum getirilmektedir.

Swing döneminde, büyük bandolar notalarla düzenlemeler yapmışlar, diğer yandan solo müzisyenleri doğaçlamalarına bu çerçevede devam etmişlerdir. Bebop'ta ise doğaçlama daha fazla alan bulmuş, en başta, çalınan melodi doğabilir olmuştur.

Müzisyenlerden biri doğaçlamaya başlayınca diğer müzisyenler ona eşlik edebilir ya da birkaç akor ile arka plana geçebilir.

Firuzende ✮ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

İçeriği Sosyalleştir

Etiketler
caz, müziği


Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)
 
Seçenekler
Görüntüleme stilleri


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Dr. Zhivago Film Müziği | Maurice Jarre Seyrüsefa Enstrümantal ve Classic Eserler 0 16 Ocak 2021 09:01
Antik Yunan Müziği Cats ❁ Müzik Bilgileri 0 01 Ocak 2021 02:56
Schindler's List (Schindler'in Listesi Film Müziği) | John Williams - NL Orchestra Seyrüsefa Enstrümantal ve Classic Eserler 0 27 Ağustos 2020 00:25
Ayla Dikmen | Anlamazdın (Issız Adam Film Müziği) Seyrüsefa Müzik Dünyası 0 20 Ağustos 2020 11:40
Gülay | Aşk (İstanbul Kanatlarımın Altında Film Müziği) Seyrüsefa Müzik Dünyası 0 19 Ağustos 2020 11:57

Forum saati, Türkiye saatine göre ayarlanmış olup şu anki saat: 21:44.

Forum Yasal Uyarı Künye
Yazılım: vBulletin® 3.8.5
Yazılımın telif hakkı sahibi: Copyright ©2000 - 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.

ForumSahane, lisanslı yazılım kullanan yasal bir kültür forumudur.

ForumSahane, yer sağlayıcı bir forum sitesidir. İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkındaki 5651 sayılı kanunun, yer sağlayıcılar hakkındaki yükümlülükleri düzenlediği beşinci maddesi uyarınca; yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Dolayısıyla her katılımcımız yaptığı paylaşımlardan, kendi yazdığı yorumdan sorumludur.
Yer sağlayıcı niteliğini haiz forum sitemiz üzerinde, hukuka aykırı gördüğünüz içeriklerin bildirimlerini İLETİŞİM bağlantısından bizlere iletirseniz en geç iki (2) iş günü içerisinde hukuk birimimizce gerekli inceleme, gerekiyorsa işlem ve tarafınıza dönüş yapılacaktır.
ForumSahane içerisinde yapılan paylaşımların ve paylaşımlara yazılan yorumların IP kayıtları tutulmakta olup, hukuka aykırılık hallerinde bu veriler ilgili makamlarla paylaşılacaktır.

Forum Sahibi: Seyrüsefa